Elementy więźby dachowej

W budownictwie jednorodzinnym najczęściej spotykany jest drewniany szkielet dachu (więźby), z którego można kształtować praktycznie każdy rodzaj dachu.

Drewniane więźby dachowe budynków podzielić można na więźby ciesielskie oraz inżynierskie. Podstawowymi elementami ciesielskiej  konstrukcji dachu są: krokwie, płatwie, słupki, miecze, jętki lub kleszcze, murłaty, belki podwalinowe oraz wymiany.

Więźbę wykonuje się zwykle z drewna sosnowego lub świerkowego. Drewno powinno przejść proces suszenia w specjalnych komorach i dopiero takie, można stosować do wznoszenia konstrukcji dachu.

Elementy więźby dachowej

Rys. 1 Elementy więźby dachowej
Rys. 1 Elementy więźby dachowej

Krokwie – ich zadaniem jest przeniesienie obciążenia od pokrycia dachu, obciążenia śniegiem a także sił działających od parcia lub ssania wiatru. Na krokwie stosuje się belki o przekroju od 5x10 cm do 8x16 cm. Wielkość zastosowanego przekroju zależy od rozpiętości krokwi oraz od wielkości obciążenia wiązara, jednakże nie należy stosować przekrojów mniejszych niż 5 cm, ze względu na trudności przybijania do nich łat i desek  Krokwie pracują jako zginane oraz ściskane podłużną siłą osiową. Pracują parami, połączone ze sobą są w kalenicy i to one nadają dachowi spadek.
To w jakim rozstawie należy stosować krokwie zależy w dużym stopniu od tego, jaki zastosowany jest podkład dachowy, oraz tego, jaka jest masa pokrycia dachowego.

Murłaty – są to poziome belki drewniane, oparte na całej długości na murach zewnętrznych i zakotwionymi w nich. Ich głównym zadaniem jest bezpośrednie oparcie dla dolnych części krokwi. Murłaty wykonywane są z belek o przekroju od 10x12 do 16x16 cm.

Płatwie -  opierają się na słupach i mieczach, zastrzałach lub belkach poziomych. Obliczane są jako belki wieloprzęsłowe dwukierunkowo zginane. Wyróżniamy płatwie kalenicowe, pośrednie i stopowe. Najczęściej stosowane przekroje posiadają wymiary od 8x10 cm do 12x20 cm.

Słupy – tworzą z płatwiami i   podwalinami ramy podpierające krokwie. Przekroje słupów zwykle stosuje się jako kwadratowe, a wielkość uzależniona jest od obciążenia przekazywanego przez płatew, a także od wysokości słupa. Najczęściej stosuje się przekroje od 10x10 cm do 20x20 cm.

Miecze – ich zadaniem jest usztywnienie ram, jakie słupy tworzą z płatwiami i podwalinami, a także usztywnienie podłużne całej więźby, znacząco zmniejszając rozpiętość przęseł płatwi. Przyjmuje się przekroje  od 5x8 cm do 12x16 cm.

Podwaliny – przenoszą obciążenia na strop, a usytuowane są pod słupami. Stosowane zwykle są podwaliny o przekroju kwadratowym, takie jak przekroje słupów.

Jętki – poziome elementy łączące krokwie przeciwnych połaci, stanowiące pośrednie podpory krokwi i jednocześnie usztywniające poprzecznie więźbę dachu. Stosuje się przekroje od 5x10 cm do 8x16 cm. Zwykle wymiar jętek stosuje się takie same jak wymiary podpieranych krokwi.

Kleszcze – przenoszą rozciągające siły podłużne, usztywniają dach w kierunku poprzecznym. Obejmują z obu stron słupy i krokwie, opierając się na płatwiach pośrednich. W zależności od przenoszonych sił stosuje się wymiary kleszczy od 2,5x14 cm do 5x16 cm.

Zastrzały – usztywniają więźbę i podpierają inne elementy konstrukcji dachowej. Usytuowane są ukośnie, zwykle pod kątem 45°.

Wieszaki – występują w ustrojach jedno- i dwuwieszakowych, podparte są zastrzałami i podtrzymują drewniane belki stropowe. Pracują jako rozciągane. Ich przekrój  zależy od rozpiętości więźby, rozstawu wiązarów oraz ciężaru pokrycia. Stosuje się zwykle przekroje o wymiarach od 10x10 cm do 20x20cm.

Wymiany – elementy prostopadłe do krokwi, stosuje się w pobliżu konstrukcji wystających ponad dach lub otworów w połaci dachowej, które przerywają ciągłość najbliższych krokwi. Wymiary wymian są zwykle takie same jak sąsiednich krokwi lub większe.

Wiatrownice – ukośny element drewniany przybijany od spodu bezpośrednio do krokwi. Jej głównym zadaniem jest usztywnienie dachu w kierunku podłużnym. Zapewnia współpracę wiązarów przy obciążeniu wiatrem. Wymiary wiatrownic: 3,8x10 cm do 5x12 cm.

 
 

Rys. 1 - BudownictwoPolskie.pl

 

 

 

Koniecznie zobacz nasze projekty!

Ważne dla branży