Warunki gruntowo-wodne a posadowienie fundamentów

Fundamenty jako główny element konstrukcyjny może być posadowiony w dwojaki sposób, w zależności od warunków gruntowych jakie występują na danym terenie.

Fundament, jako część budowli odpowiedzialna za przenoszenie obciążeń z konstrukcji na podłoże, może być usytuowana w sposób bezpośredni lub pośredni. Wybór posadowienia fundamentów jest uzależniony od warunków gruntowo-wodnych oraz od wymaganych parametrów nośności jakie muszą spełniać fundamenty. Na fundamenty wywierane są bowiem naciski, które nie powinny przekroczyć dopuszczalnej nośności konstrukcji.
Wpływ na nośność podłoża gruntowego mają zarówno kształt oraz wymiar podstawy fundamentów, ale również tzw. moduł ściśliwości podłoża.

Rys. 1 Posadowienie bezpośrednie
Rys. 1 Posadowienie bezpośrednie
Rys. 2 Posadowienie pośrednie na palach
Rys. 2 Posadowienie pośrednie na palach
Rys. 3. Posadowienie pośrednie na ścianach szczelinowych
Rys. 3. Posadowienie pośrednie na ścianach szczelinowych
Rys. 4 Posadowienie pośrednie na studni
Rys. 4 Posadowienie pośrednie na studni
W świetle polskiego prawa nie ma obowiązku badania warunków gruntowo-wodnych w przypadku budowy domów jednorodzinnych. Obowiązek ten jest nakładany jedynie na inwestorów, którzy planują znacznie większe inwestycje. Warto jednak zdecydować się na takie badania, zwłaszcza, gdy nie do końca mamy rozeznanie co do gruntów jakie znajdują się na posesji. W przyszłości może to ochronić nas przed niepotrzebnymi dodatkowymi wydatkami związanymi z naprawą popękanych fundamentów lub wodą zalegająca w piwnicy (zobacz artykuł: Chrońmy piwnicę przed wodą). 

Fundamenty bezpośrednie to takie, które wykonane są bezpośrednio na podłożu nośnym. Oznacza to, że wszelkie obciążenia z konstrukcji przekazywane są z fundamentów na grunt nośny, który znajduje się bezpośrednio pod podstawą fundamentów.

Fundamenty pośrednie znajdują zastosowanie wszędzie tam, gdzie warunki gruntowo-wodne nie pozwalają na bezpośrednie stawianie fundamentów w podłożu. Takich przyczyn może być wiele. Dotyczy to sytuacji zarówno gdy poziom wód gruntowych jest zbyt wysoki lub też gdy warstwa gruntu nośnego znajduje się w głębszych warstwach.

W zależności od głębokości posadowienia (wartość D na Rys. 1), a więc odległości od poziomu terenu do podstawy fundamentu, fundamenty podzielić możemy na płytkie oraz głębokie.
 
Fundamenty płytkie są fundamentami posadowionymi bezpośrednio na nośnej warstwie gruntu, która zalega na takiej głębokości, że możliwe jest jeszcze wykonywanie wykopów otwartych, które nie wymagają żadnych zabezpieczeń i umocnień ich zboczy, a także nie ma konieczności ingerowania w poziom wód gruntowych i ich celowe obniżanie. Fundamenty płytkie są zwykle nie głębsze niż 3-4 m.

Fundamenty głębokie są fundamentami, których warstwa nośna zalega głębiej. Mogą być wykonywane zarówno jako fundamenty bezpośrednie jak i pośrednie.

Warunki geotechniczne na działce
Warunki geotechniczne ustalane są każdorazowo w przypadku budowy, nadbudowy czy przebudowy obiektu budowlanego. Warunki te, określane kategoriami geotechnicznymi ustala projektant, który posiada stosowne uprawnienia. Projektant ustala kategorię geotechniczną w oparciu o:

  • stopień złożoności warunków geotechnicznych,
  • wielkość obiektu budowanego oraz jego złożoność,
  • rozkład i sposób przekazywani obciążeń z konstrukcji na grunt
  • oddziaływanie podłoża na obiekt budowlany w zależności od jego sztywności i podatności podłoża
  • dodatkowe aspekty, które mogą być związane np. z agresywnym oddziaływaniem środowiska.

Wyróżniamy trzy kategorie geotechniczne:

  1. Kategoria pierwsza – dotyczy niewielkich obiektów budowlanych, o prostych warunkach gruntowych. Do tej kategorii zaliczyć można budynki jedno- i dwukondygnacyjne mieszkalne i gospodarcze, ściany oporowe i rozparcia wykopów, jeżeli różnica poziomów nie przekracza 2 m oraz wykopy do 1,2 m i nasypy do 3 m.
  2. Kategoria druga – obejmuje obiekty zarówno o prostych jak i złożonych warunkach gruntowych. Zaliczyć tu można: fundamenty bezpośrednie lub głębokie, ściany oporowe wyższe niż 2m, wykopy i nasypy oraz przyczółki i filary mostowe.
  3. Kategoria trzecia – obejmuje wszystkie obiekty budowlane, których użytkowanie może stwarzać zagrożenie dla użytkowników oraz środowiska. Chodzi tu w szczególności o obiekty energetyki jądrowej, rafinerie, zakłady chemiczne, zapory wodne. Przy obiektach tego typu zakłada się zawsze trzecią kategorię geotechniczna, nawet jeśli warunki gruntowe nie są skomplikowane.

Rys. 1 - Rys. 4 - BudownictwoPolskie.pl

Koniecznie zobacz nasze projekty!