Domy w stylu góralskim

Każdy region posiada zestaw cech charakterystycznych odróżniających go od innych regionów danego kraju. Podobnie przedstawia się to odnośnie stylów budownictwa, które są zależne od położenia geograficznego. Najbardziej wyrazistym przykładem tego są domy w stylu góralskim, które mimo zmieniających się czasów nieustannie cieszą się rosnącą popularnością.

W połowie XIX w. wyksztaciła się architektura góralska, w której nurt silnie zakorzeniona była natura i tradycja. Na jej powstanie wywarła wpływ ówcześnie panująca sytuacja polityczna oraz głęboko zakorzeniona kultura. Pierwsze chaty góralskie wyróżniała naturalność oraz "spartańskie warunki" panujące we wnętrzach. Początkowo konstruowane były z grubych, nieraz nieociosanych belek. Tradycyjnym pokryciem połaci dachowej chat góralskich był drewniany gont. Z biegiem czasu architektura góralska zdobywała nowych entuzjastów, a powstające wille góralskie wytyczyły nowy kierunek jej rozwoju, który miał na celu poprawę jakości i komfortu użytkownia tego typu obiektów. Zmiany w architekturze góralskiej postępowały, uległa im m.in. bryła, która mimo swojej ewolucji wciąż nawiązywała do tradycyjnych chat w tym stylu. Podstawowym materiałem przeznaczanym przez górali do budowy domów było i wciąż jest wykorzystywane drewno pochodzące z gatunków drzew iglastych takich jak jodła i świerk. Budownictwo góralskie wraz ze swoim rozwojem wyznaczyło typowe cechy, które pozwoliły na stworzenie wzorca chaty góralskiej. Charakteryzowała się ona: dwuokapowym dachem z dwoma szczytami, małymi oknami, z przyczyn wynikających z uwarunkowania terenu wysoką podmurówką z kamienia, okapami, ryzalitem, licznymi zdobieniami, specyficznymi płazami, często posiadała elementy architektoniczne takie jak: tarasy, werandy, czy ganki. Upływające lata przyniosły oczekiwane zmiany w stylu góralskim, które dostrzeżono na początku XX wieku. Zaobserwować można było powrót do najprostszych rozwiązań, rezygnując z licznych zdobień, czy załomów. Nowe preferencje architektoniczne wyróżniała skromność i prostota. Uwidocznił się także trend łączenia kilku styli architektonicznych oraz wielu autorskich rozwiązań, które oddalały się stylem od pierwszych góralskich chat. 

Przykładowy dom letniskowy DB/L-012 w stylu góralskim pracowni projektowej Projekty.BudownictwoPolskie.pl
Przykładowy dom letniskowy DB/L-012 w stylu góralskim pracowni projektowej Projekty.BudownictwoPolskie.pl

Współczesna architektura góralska podobnie jak i na początku nawiązuje do natury, dzięki budulcowi jakim jest drewno posiadające zdolność do samoregulacji wilgotności oraz odpowiednią przewodność cieplną. Jego szczególne właściwości tworzą przyjazny domownikom mikroklimat. Zewnętrzną warstwę ścian domu w stylu góralskim stanowią płazy, czyli drewniane pnie przecięte wzdłuż na pół, są one specjalnie przygotowywane i sezonowane w warunkach naturalnych przez minimum dwa i pół roku. Specyfika płazów sprawia, iż niewymagają impregnacji żadnymi środkami konserwującymi. Poprawnie przygotowany materiał i odpowiednia eksploatacja obiektu gwarantuje drewnu trwałość i wytrzymałość. Są one ze sobą połączone węgłami czyli złożonymi zamkami ciesielskimi. Węgły wykonane są poprzez dokładne wycięcie odpowiednich wiązań, aby tak uformowane ściśle przylegały do siebie i tworzyły naroża z wystających poza kontur domu płazów. Obiekty wykonane z płazów charakteryzują się wysoką estetyką, która jest zależna od zastosowanego materiału, jakości wykonania oraz zdobienia. Szpary pomiędzy płazami uszczelniane są technologią mszenia, przy zastosowaniu wełny drzewnej według tradycyjnych metod. Polegających na tworzeniu ze wspomnianego materiału warkoczy i zbliżonych do nich kształtów. Ich wtykanie odbywa sie przy użyciu odpowiednich narzędzi. Obowiązujące normy cieplne wymagają struktury warstwowej ścian, w której skład wchodzą kolejno: płazy, warstwa izolacji termicznej (wełna mineralna bądź styropian), paroizolacja i ściana z desek. Obecnie domy w stylu góralskim posiadają wszystkie standardowe instalacje odpowiednie dla budownictwa murowanego: instalacje wody użytkowej, instalacje sanitarne, instalacje elektryczne czy instalacje grzewcze. Mając na uwadze drewnianą konstrukcję niezbędna jest instalacja odgromowa. Atutem obiektów zbudowanych w stylu góralskim jest prostota w zakresie demontażu i ponownego montażu.

Klimatyczne wnętrza góralskich chat swoim stylem nawiązują do natury i folkloru. Aranżacja wnętrz współgra z zewnętrznym designem fasad tego typu obiektów. Choć coraz częściej spotyka się luksusowo wyposażone domy w stylu góralskim, które przełamują dotychczasowo stosowane rozwiązania. Pozwala to na dowolne połączenie nowoczesności z ekologią zaspokajając wszelkie potrzeby wynikające z użytkowania takiego domu. Architektura góralska swoim oryginalnym oraz atrakcyjnym wyglądem umożliwia pełnienie różnych funkcji takim obiektom, dlatego też budynki zbudowane w tym stylu mogą mieć różne przeznaczenie. Za podstawowe uznaje się funkcje mieszkalne (jednorodzinne), ale dostrzegła w niej także potencjał branża gastronomiczna (restauracje, karczmy) oraz hotelarska (pensjonat).

Koniecznie zobacz nasze projekty!